Pielęgnacja twarzy

Przewianie twarzy – jak leczyć i jakie są domowe sposoby?

Napisał(a) 4 min czytania
Osoba z kompresem na twarzy

Ból twarzy po ekspozycji na zimne powietrze najczęściej wynika z napięcia mięśni i ustępuje po kilku dniach. Nie wolno jednak bagatelizować nagłej asymetrii twarzy, opadania kącika ust ani problemów z zamknięciem oka – takie objawy mogą oznaczać porażenie nerwu twarzowego i wymagają pilnej konsultacji lekarskiej.

Dlaczego twarz boli po przewianiu?

Przewianie twarzy to potoczne określenie dolegliwości pojawiających się po miejscowym wychłodzeniu, na przykład podczas jazdy z otwartym oknem, stania w przeciągu albo przebywania pod nawiewem klimatyzacji. Zimne powietrze, szczególnie przy wilgotnej lub spoconej skórze, może wywołać skurcz mięśni i zwężenie naczyń.

Napięte mięśnie stają się bolesne przy dotyku i ruchu. W ich obrębie mogą też uaktywnić się punkty spustowe, czyli małe, tkliwe zgrubienia nasilające ból podczas zaciskania zębów, mówienia lub żucia. Sam termin „przewianie” nie wskazuje jednak konkretnej diagnozy. Ból może mieć także inne przyczyny, dlatego ważne jest zwrócenie uwagi na objawy neurologiczne.

Czy to zwykłe przewianie, czy porażenie nerwu?

Jeśli nagle opada kącik ust, twarz staje się wyraźnie asymetryczna albo nie możesz całkowicie zamknąć oka, nie lecz tego wyłącznie domowymi sposobami. Skontaktuj się pilnie z lekarzem lub zgłoś do izby przyjęć. Tak może objawiać się porażenie nerwu twarzowego, w tym porażenie Bella, ale podobne symptomy wymagają także wykluczenia innych przyczyn neurologicznych.

Objaw Łagodne przewianie – napięcie mięśniowe Porażenie nerwu – wymaga lekarza
Ruchomość czoła Zmarszczenie czoła i unoszenie brwi są zachowane. Po jednej stronie może być trudne lub niemożliwe.
Zamykanie oka Możliwe, choć okolica może być tkliwa. Powieka nie można całkowicie domknąć albo mruganie jest osłabione.
Kącik ust Nie opada, a uśmiech pozostaje symetryczny. Kącik ust opada, fałd nosowo-wargowy się wygładza, a uśmiech jest asymetryczny.
Charakter dolegliwości Tępy ból, napięcie i tkliwość mięśni, nasilone przy dotyku lub ruchu. Niedowład jednej połowy twarzy, zaburzenia mowy, smaku albo nadwrażliwość na dźwięki. Może wystąpić także ból ucha lub okolicy za uchem.

Przy nagłej asymetrii twarzy, zaburzeniach mowy, osłabieniu ręki lub nogi, silnym bólu głowy albo problemach z równowagą dzwoń pod numer alarmowy. Takie objawy mogą wskazywać na stan wymagający natychmiastowej diagnostyki.

Jak leczyć łagodne przewianie twarzy w domu?

Domowe postępowanie ma sens tylko wtedy, gdy nie występuje niedowład mięśni twarzy, a ból przypomina miejscowe napięcie mięśniowe. Najpierw przerwij ekspozycję na zimno i obserwuj, czy objawy stopniowo słabną.

W łagodnych dolegliwościach mogą pomóc:

  • Odpoczynek – przez kilka dni chroń twarz przed przeciągiem, zimnym wiatrem i klimatyzacją.
  • Delikatne ciepło – zastosuj ciepły, ale nie gorący kompres przez krótki czas, bez silnego dociskania go do skóry.
  • Lek przeciwbólowy dostępny bez recepty – wybierz preparat zgodnie z ulotką i uwzględnij przeciwwskazania, choroby oraz inne przyjmowane leki.
  • Łagodny masaż – wykonuj go tylko wtedy, gdy dotyk nie nasila bólu, obrzęku ani zaczerwienienia.

Bardzo gorące okłady, intensywne rozcieranie i mocny ucisk nie przyspieszają zdrowienia. Mogą podrażnić skórę lub nasilić dolegliwości, zwłaszcza gdy przyczyną bólu jest stan zapalny. Jeśli ból nie słabnie po kilku dniach, nawraca albo promieniuje do zębów, ucha lub żuchwy, potrzebna jest ocena lekarska.

Kiedy potrzebne jest leczenie lekarskie?

Porażenie nerwu twarzowego, nazywane także porażeniem Bella, polega na nagłym osłabieniu mięśni jednej strony twarzy. Często rozwija się w ciągu kilkunastu godzin lub kilku dni. Przyczyna nie zawsze jest możliwa do ustalenia, a samo pojawienie się objawów po zimnie nie dowodzi, że wywołało je wyłącznie przewianie.

Lekarz ocenia ruchomość czoła, powiek i ust, sprawdza inne funkcje neurologiczne oraz decyduje, czy potrzebne są dalsze badania. W wybranych sytuacjach stosuje się glikokortykosteroidy, a niekiedy także leki przeciwwirusowe. Nie należy rozpoczynać takiego leczenia samodzielnie, ponieważ dobór terapii zależy od rozpoznania i czasu trwania objawów.

Przy niedomykaniu oka lekarz może zalecić ochronę rogówki, między innymi preparaty nawilżające. Znaczenie ma również wcześnie rozpoczęta fizjoterapia, prowadzona według wskazówek specjalisty. Ćwiczenia i masaż twarzy nie powinny zastępować diagnostyki ani być wykonywane intensywnie bez rozpoznania.

Do lekarza zgłoś się także wtedy, gdy ból jest silny, pojawia się gorączka, obrzęk, wydzielina z ucha, zaburzenia równowagi lub objawy utrzymują się dłużej niż kilka dni. Najważniejszym kryterium bezpieczeństwa pozostaje funkcja mięśni twarzy – sam ból zwykle jest mniej niepokojący niż nagła utrata kontroli nad ruchem.

Przy zachowanej symetrii twarzy, prawidłowym zamykaniu oka i stopniowym zmniejszaniu bólu zwykle wystarcza ochrona przed zimnem, odpoczynek oraz łagodne ciepło. Każda nowa asymetria lub niedowład wymaga natomiast szybkiej oceny medycznej.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku nagłej asymetrii twarzy, niedomykalności oka lub innych objawów neurologicznych skontaktuj się pilnie z lekarzem albo zadzwoń pod numer alarmowy.

Czytaj dalej w tym dziale