Ostre zapalenie zatok przynosowych to powszechnie występująca przypadłość, potocznie nazywana przeziębieniem. Jego objawy mogą obejmować zarówno dolegliwości ze strony nosa, jak i charakterystyczny ból lub uczucie rozpierania w obrębie twarzy. Jak rozpoznać ostre zapalenie zatok i na czym polega jego leczenie?
Co to jest ostre zapalenie zatok przynosowych?
Ostre zapalenie nosa i zatok przynosowych to proces zapalny błony śluzowej w tym obszarze. Powoduje on szereg symptomów, które pojawiają się nagle i utrzymują nie dłużej niż 12 tygodni. Jeśli po tym czasie nie ustępują, mówimy o przewlekłym zapaleniu zatok.
W wyniku infekcji dochodzi do obrzęku błony śluzowej nosa, zwiększonej produkcji wydzieliny oraz zwężenia ujść zatok. Utrudnia to odpływ śluzu, zaburza prawidłową wentylację zatok i sprzyja zaleganiu w nich gęstego śluzu.
Najczęściej choroba ma podłoże wirusowe i trwa ok. 7-10 dni. W niektórych przypadkach dochodzi do wtórnego nadkażenia bakteryjnego, które zaostrza objawy i wydłuża czas ich występowania.
Objawy ostrego zapalenia nosa i zatok
Typowe symptomy ostrego zapalenia zatok przynosowych to:
- zatkany nos i obrzęk błony śluzowej – utrudniające swobodne oddychanie,
- katar – początkowo wodnisty, z czasem coraz gęstszy,
- ból i uczucie ucisku w obrębie twarzy – szczególnie w okolicy policzków, czoła lub oczodołów,
- osłabienie lub utrata węchu,
- ból głowy nasilający się podczas pochylania.
Infekcji mogą towarzyszyć także objawy ogólne, takie jak gorączka, zmęczenie, osłabienie i gorsze samopoczucie. Niektórzy pacjenci zgłaszają również ból górnych zębów, nieprzyjemny zapach z ust oraz uczucie zatkania uszu[1].
Ostre zapalenie zatok przynosowych – leczenie
Celem leczenia ostrego zapalenia zatok jest przede wszystkim zmniejszenie obrzęku błony śluzowej oraz rozrzedzenie i usunięcie zalegającej wydzieliny, której obecność odpowiada za odczuwane objawy zapalenia zatok. Pomocne bywają w tym leki ziołowe zawierające np. olejki eteryczne:
- eukaliptusowy,
- mirtowy,
- pomarańczowy,
- cytrynowy.
Taka kompozycja nasila produkcję wodnistego płynu, który miesza się z zalegającym śluzem i go rozrzedza. Jednocześnie pobudza ruchy rzęsek na nabłonku oddechowym transportujących wydzielinę na zewnątrz. Dzięki temu wspiera naturalne mechanizmy oczyszczania nosa i zatok, a tym samym przyczynia się do złagodzenia objawów choroby. Co więcej, olejki wykazują również właściwości przeciwzapalne i odkażające, więc mogą pomóc organizmowi w szybkim zwalczeniu infekcji.
W leczeniu objawowym zapalenia zatok stosuje się także:
- leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe – np. ibuprofen lub paracetamol,
- nebulizacje z roztworów soli – mogą nawilżyć śluzówkę, zmniejszać jej obrzęk i upłynniać wydzielinę,
- płukanie nosa i zatok – irygacje pomagają mechanicznie usuwać wydzielinę, alergeny i drobnoustroje z nabłonka dróg oddechowych,
- aerozole obkurczające błonę śluzową nosa, np. z ksylometazoliną – doraźnie łagodzą obrzęk, ale nie powinny być stosowane dłużej niż 7 dni, ponieważ mogłyby nadmiernie przesuszyć śluzówkę[2].
Choć ostre zapalenie nosa i zatok to często występujące schorzenie, nie powinniśmy go lekceważyć. Nieprawidłowo leczone może przekształcić się w infekcję bakteryjną, która trwa dłużej i przebiega z większą intensywnością. Dlatego warto szybko reagować już na pierwsze objawy przeziębienia.
[1] Wachnicka-Bąk, A., Lipińska-Opałka, A., Będzichowska, A., Kalicki, B., & Jung, A. (2014). Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych – jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 10(1): 25-31.
[2] Nurzyńska-Wierdak, R. (2015). Terapeutyczne właściwości olejków eterycznych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, 25(1): 1-19.
Artykuł sponsorowany
